شهد از شرنگ

پرده‌برداری از اسرار سم مار …

تایپان (taipan)، این مار استرالیایی سه متری از آن دسته موجوداتی نیست که کسی هوس کند مزاحمش شود. سم آن مرگبارترین در جهان و در هر قطره ۵۰ بار قوی‌تر از سم کبرا است. دندان‌های نیش آن به قدری بلندند که می‌توانند از آرواره پایین‌اش بیرون بزنند. قربانیان تایپان ظرف چند ثانیه متلاشی می‌شوند و به مرگی سریع می‌میرند. دکتر برایان فرای (B.fry) زیست‌شناس دانشگاه ملبورن قبول دارد که با بقیه مردم خیلی فرق می‌کند او نه تنها مزاحم تایپان‌ها می‌شود بلکه در مزارع انبوه نیشکر آنها را شکار می‌کند و داخل کیسه می‌اندازد. حتی بعدا آنها را از سر گرفته و از دندان‌های نیش‌شان سم می‌گیرد. دکتر فرای علاوه بر تایپان سم افعی‌های مرگ، مارهای زنگی، شاه کبراها، مارهای دریایی و بسیاری دیگر را نیز جمع‌آوری می‌کند. طبق برآورد خودش سالانه با دو تا سه هزار مار سر و کار دارد. او می‌گوید: «کار کردن با بعضی از این مارها موجب بزرگ‌ترین هجوم آدرنالینی است که کسی می‌تواند تجربه کند. من پرش‌های بسیار بلند در اسکی و موج‌سواری بر امواج کوه‌پیکر را آزموده‌ام اما هیچ‌کدام از آنها به پای کار کردن با بعضی از این جانوران نمی‌رسد.» اما انگیزه دکتر فرای که اکنون ۳۴ ساله است، تجربه این جریان شدید آدرنالین نیست. هدف او کشف چگونگی تکامل سم مار در طول ۶۰ میلیون سال گذشته است. به اعتقاد دکتر فرای بازسازی این تاریخ به ما در راه رسیدن به سدشکنی‌های پزشکی کمک خواهد کرد. دانشمندان در ۳۵ سال گذشته از سم مار دارو ساخته‌اند. در فوریه امسال دکتر فرای و همکارانش حق انحصاری مولکولی در سم تایپان را گرفتند که می‌تواند به درمان سکته قلبی احتقانی کمک کند.